|
NASA’da görevli bilim adamları Amerikan Jeofizik Birliği’nin bir
toplantısında yaptıkları açıklamada, Spirit’in inceleme yaptığı bir
toprak parçasında, mikrobik yaşam için geçmişte mükemmel bir çevrenin
kanıtlarının bulunduğunu düşündüklerini belirttiler.
Mars robotunun bulduğu tortuların büyük olasılıkla, sıcak kaynak suyu
veya buhar volkanik kaya ile temasa geçince oluştuğunu söyleyen Mars
robot programında görevli bilim adamlarından Steve Squyres, Dünya’da bu
tip yerlerin bakteriyle dolu olduğunu anımsatarak, “Bu bizi çok
heyecanlandırıyor” diye konuştu.
NASA’nın robot programında
görevli araştırmacılar, Mayıs ayında, Mars toprağında normalden daha
parlak görünen bir toprak parçası üzerinde çalıştıklarını
açıklamışlardı. İncelemeleri sonunda buranın, camın ana maddesi olan
silisyum açısından zengin bir toprak olduğunu belirten araştırmacılar,
Spirit ile bu toprak parçası üzerinde ve yakındaki kayalarda, fazladan
kanıt için incelemelerini sürdüreceklerini bildirmişlerdi.
NE OLURSA OLSUN, YAŞAM ÇEVRESİ AYNI
Şimdi
bu parlak maddenin, sıcak yeraltı tortularının, suyun silisyumu çözelti
haline getirmesi veya asitli buharın kaya çatlaklarından gayzer gibi
yükselmesi ve silisyumu ayrıştırarak, mineral bileşenlerini ortaya
çıkarmasıyla oluşmuş olabileceğini düşünen bilim adamları, hangi tez
doğru olursa olsun, Mars’ın eski yaşanabilirlik durumunun çoğunlukla
aynı olduğunu belirtiyorlar.
“Sıcak
yeraltı kaynaklarına veya volkanik buhar püskürten fümerollara
gidebilir ve Dünya’da bunların mikrobik yaşama ev sahipliği yaptığını
görebilirsiniz. Yani bu Kızıl Gezegen’in yerel yaşam çevresinin
geçmişte nasıl olduğunun bir sunumu olarak kabul edilebilir” diyen
Squyres, görev süreleri 2009’a kadar uzatılan Mars robotlarının ne
yazık ki, sadece önlerindeki jeolojik durumu okuyacak ve bilim
adamlarına çevre koşullarının nasıl olabileceğini anlatacak şekilde
tasarlandıklarından, yaşamın bizzat kendisinin kanıtlarını bulacak
teçhizata sahip olmadığını belirtti.
YAŞAM İZİNİN BİZZAT KENDİSİ ARANACAK
Gelecekteki
Mars araştırmalarında, böylesi bir yaşamdan geriye kalan kimyasal
izlerin işaretlerinin aranacağını kaydeden Amerikalı araştırmacılar,
2009’da uzaya gönderilecek Mars Bilim Laboratuvarı’nın ve 2010’dan
sonra fırlatılacak Avrupa robotu ExoMars’ın bunu yapabilecek donanıma
sahip olacağını söylediler. Mars’a sadece 90 günlüğüne gönderilen ikiz
robotlardan Spirit 1400, Kızıl Gezegen’in öbür tarafındaki Opportunity
de 1379 gündür görev başında bulunuyor. Güneş ışınlarının iyice
azaldığı Mars kışını sağ salim geçirecek enerjiyi muhafaza etmek için
yakında faaliyetlerini asgariye indirecek.
Robotlardan Spirit
için özellikle gelecek aylar son derece kritik görülüyor. Yazın toz
fırtınalarından güneş panellerinin tozla kaplı olmasından ötürü
elektrik üretme kapasitesi iyice azalan Spirit için kışı sağ salim
geçirebilmek “riskli” görülüyor. Kışı geçirmek için kuzeye doğru
yönelerek bir tepeye tırmanmakta olan Spirit’in elektrik üreten güneş
panellerinin burada, azami güneş ışığı alacağı var sayılıyor. Volkanik
püskürme sonucu oluştuğu sanılan 90 metre genişliğindeki Home Plate’de
(Yurt Düzlüğü) aylardır araştırmalar yapan Spirit’in kışı sağ salim
atlatması için 60 metre ötedeki 25 derece eğimli tepeye çıkması
önemli görülüyor.
SPİRİT GENELLİKLE RÜZGARSIZ BÖLGEDE BULUNUYOR
Mars
robot projesi müdürü John Callas, aracın, şimdiye dek tırmandığı en
fazla 20 derece eğimli tepelerden sonra, kışı geçireceği bu 5 derece
daha eğimli tepede, bir Mars gününde 10 vat fazladan elektrik üretme
şansına sahip olacağını, bunun da soğuk ve karanlık kışta yaşam ile
ölüm arasındaki farkı belirleyeceğini belirtmişti. NASA mühendisleri,
robotun tırmanacağı tepede rüzgarların güneş paneli üzerindeki tozları
temizleyip temizleyemeyeceğini de hesaplayamıyorlar, zira, Mars’ın
diğer tarafındaki Opportunity’nin tersine, Spirit genellikle rüzgarsız
bir bölgede bulunuyor ve çok seyrek olarak rüzgar çıkıyor.
GÖREV SÜRELERİ 5. KEZ UZADI
Diğer
Mars robotu Opportunity ise 800 metre çapındaki Victoria Krateri’nde,
30 metre aşağıda kaya katmanlarını bir süredir incelemeye devam
ediyordu. NASA, Spirit ve Opportunity’nin görev süresini önceki ay 5.
kez uzatmıştı. Kızıl Gezegen’in zorlu koşullarında küresel kum
fırtınalarını atlatan ve bataryaları tamamen boşalmadan hayatta kalmayı
başaran robot kaşifler böylece, 2009 yılı boyunca da görevlerini
sürdürecekler. Şimdiye dek Opportunity, 12 kilometreden fazla yol
katetti, 94 binden fazla görüntüyü Dünya’ya geçti, Spirit de 7
kilometreden fazla yol katetti ve 102 binden fazla görüntü geçti.
Kaynak:(AA)
|