Uzayın Dört Boyutlu Haritası Çiziliyor
Cuma, 09 Mayıs 2008 23:08

Farklı üniversitelerden oluşan bilim ekibi, uzayda bir milyondan fazla galaksinin renk ve pozisyonlarını sınıflandırarak bir üç boyutlu evren haritası oluşturuyor.

Üç boyutlu haritanın oluÅŸturulmasında, araÅŸtırmacılar her galaksinin birbirleriyle ve Dünya’ya olan uzaklıklarını hesaplamak zorunda.


Bu zorlu hesaplam şöyle yapılıyor; her bir galaksinin spektrumdaki yeri temel alınıyor ve evren geniÅŸlerken bu galaksiden Dünya’ya gelen ışık dalgalarının nasıl büküldüğü (aldığı yol) hesaplanıyor.

Araştırmacılar bu hesabın son derece uzun ve zahmetli bir süreç olduğuna işaret ediyor.
Bilim insanları, yüzbinlerce galaksinin teker teker hesaplanma gereÄŸi olmadan, otomatik olarak uzaklıklarının çıkarılabileceÄŸi bir algoritma geliÅŸtirdi. Uzmanlar en eski parlak kızıl galaksileri temel aldı, bunların renklerinde deÄŸiÅŸim hesaplanıyor ve böylece Dünya’ya olan uzaklıkları çıkarılabiliyor.

1 MİLYONDAN FAZLA GALAKSİ İŞLENDİ
Kanada’dan Dr. Chris Blake liderliÄŸindeki University of British Columbia ekibi, evrenin gelmiÅŸ geçmiÅŸ en kapsamlı haritasını oluÅŸturdu. Harita 1 milyondan fazla galaksiyi içeriyor ve bunların en uzağı Dünya’ya 5 milyar ışık yılı mesafede bulunuyor.

Dr. Nikhil Padmanabhan liderliğindeki Princeton University ekibi, 600 binden fazla galaksiyi inceleyerek 10 binden fazla spektrum hesabı gerçekleştirdi. Princeton ekibi, parlak kızıl galaksileri, galaktik renk/mesafe analizinde bir sabit değer olarak kullandı.

10 BİN GALAKSİDEN OLUÅžAN ‘CETVEL’
Adrian Collister ve Ofer Lahav önderliğindeki University of Cambridge ve University College London ekibi de, 10 bin temel galaksinin koordinatları, renkleri ve hesaplanmış uzaklıklarından oluşan bir bilgisayar algoritması oluşturdu; bu algoritma temel alınarak diğer onbinlerce galaksinin birbirleriyle uzaklıkları otomatikman hesaplanabiliyor. Böylece temel 10 bin galaksi bir cetvel olarak işlev görecek.

Bilim ekibi, galaksilerin evrendeki dağılımının matematiksel bir düzenini çıkarmaya çalışıyor. AraÅŸtırmayı yürüten uzmanlar, bu tür bir haritanın evrenin dev bir resmini vereceÄŸini belirtiyor. Böyle bir haritanın uzayın baÅŸladığı Big Bang’ten arta kalan ışımanın Kozmik Arkaplan Işıması gibi geniÅŸ bir resim sunacağı vurgulanıyor.

UZAY-ZAMAN NASIL GENİŞLİYOR

Böylece evren sadece birkaç yüzbin yıllık olarak varsayılan ‘kozmik arkaplan’daki yapılar, evrenin 8 milyar yaşındaki yapılarla karşılaÅŸtırılabilecek. Böyle bir harita sadece üç boyutlu olmakla kalmayacak, ayrıca evrenin zamanla geniÅŸlediÄŸi tezine dayandığından, bir dördüncü zaman boyutu olacak. Bu dördüncü boyut, sürekli birbirinren uzaklaÅŸan galaksilerin gerçek uzaklığın verecek, zira evren geniÅŸlediÄŸi için mesafeler her geçen saniye deÄŸiÅŸiyor. Bu dört boyutlu harita, evrenin uzay-zaman içinde nasıl evrildiÄŸini gösterecek.

BilindiÄŸi anlamda somut maddenin evrenin sadece yüzde 3 ila 4’üne denk geldiÄŸi, en az yüzde 25’inin kara madde, kalanının ise kara enerjiden oluÅŸtuÄŸu artık oturmuÅŸ bir veri olarak kabul ediliyor.

KOZMİK SES DALGALARI
Big Bang’ten hemen sonra ortaya çıkan kozmik ses dalgaları da haritaya entegre edildi. Erken evrende fotonlar tarafından emildiÄŸi düşünülen bu dalgaların varlığı ilk kez geçen yıl keÅŸfedilmiÅŸti. Erken evren kabul edilen ilk 300 bin yıla ait ‘yankı’ları taşıyan bu kozmik ses dalgalarından, galaksilerin dağılımını anlamada istifade edilecek.

İlk 300 bin yıl zarfında evren yoğun ve kızmış bir top şeklindeydi. Erken evrende hidrojen atomları iyonize olarak, proton ve elektronlara ayrışıyordu. Bilim insanları kozmik ses dalgalarını da hesaba katarak, astronomik ölçümlerin kesinliğini artırmayı hedefliyor.

Kaynak: NTVMSNBC

Yorumlar (0)

Bu yorumun beslemesine abone olun

Yorum yaz

daha kucuk | daha buyuk

busy


News image

Kuyrukluyıldızlar çalıntıymış!

Devamı...
News image

Andromeda'nın nefes kesen gör

Andromeda kızılötesi NASA'nın yayınladığı görüntü, dünyamızın 2,5 mily...

Devamı...
News image

Uzayda naftalin bulundu

Amerikalı bilim adamları, uzayın derinliklerinde naftalin buldular.

Devamı...
News image

Japonya'dan yeni uzay hamlesi

Japonya, Uluslararası Uzay İstasyonu'na (UUİ) ikmal için araç taşıyan yeni b...

Devamı...

rss

News image

Sebzelere "aÅŸk hormonu"

Hindistan'da bazı çiftçiler sebzelere "aşk hormonu" enjekte ediyorlar...

Devamı...
News image

"Kuru su" bulundu

Küresel ısınmayı engelleyecek bir formül arayan bilim insanlarının yeni icad...

Devamı...
News image

Sessiz sedasız otomobiller

Hidrojenli arabalar atmosfere karbondioksit yerine oksijen ve su salıyor...

Devamı...
News image

Radyoaktif kirlenme kimi etkil

Bazı canlıların DNA'sı çevre felaketlerinden daha kolay etkileniyor...Bu da,...

Devamı...
News image

Bezelye büyüklüğünde kurbağa k

Bugüne kadar yüzlerce yeni türün keşfedildiği Borneo'da bu kez bezelye büyük...

Devamı...
News image

Bu kez hedefinde seyirciler va

Boğa; bu kez matadoru değil, seyircileri kovaladı: 18 yaralı

Devamı...

Belediye 'çöpçü eşek' arıyor

Devamı...
News image

KurbaÄŸalar evlendi

Kuraklıktan etkilenen çiftçiler, hasatları için gereken muson yağmurlarının ...

Devamı...
News image

Kayısının çikolatalısı da oldu

Malatya'da bir kayısı üreticisi, ürüne ilgiyi artırmak ve talebi canlandırma...

Devamı...
News image

Sonunda sarımsaklı dondurma da

Adına festival düzenlenen ve sarımsak diyarı olarak bilinen Kastamonu'nun Ta...

Devamı...
News image

Salataya düşen çekirdeklere so

Türkiye'de ilgi görmeyen çekirdeksiz limon, ABD yolunda...

Devamı...
News image

Fındığın da reçeli var!

Tadı fındıktan çok farklı... Kalp, tansiyon ve kolesterole iyi geliyor...

Devamı...
News image

181 tavuk kanadı birincilik ge

9. Geleneksel Buffalo Festivali'ndeki yeme yarışmasında ''Kara Dul'' lakaplı...

Devamı...
News image

Allianoi'nin kaderi

İzmir'de 1800 yıllık tarih için son karar verildi: Su altında kalacak...

Devamı...
News image

"Sırada neresi var?"

TEMA:“Sel, sadece bu felaketin yaşandığı bölgelerin değil tüm Türkiye’nin or...

Devamı...
News image

"Amazon'da idam kararı"

Brezilya Devlet Başkanı Lula Da Silva, çevreci grupları kızdıracak bir karar...

Devamı...