|
 Kuzey buzullarının 1400 metre altında kurulu olan AMANDA- Nötrino
teleskopu, 1 kilometre yüksekliğinde ve 200 metre genişliğinde bir
silindire yerleştirilmiş 700 sensörden oluşuyor. Amacı, evrendeki en
şiddetli patlamalardan saçılan nötrinoları saptayarak, bir yayılma
haritası çıkarmak..
Kuzey Kutbu’nda Amundsen-Scott istasyonuna yakın bir bölgede buzun
1400 metre altında kurulu olan Amanda nötrino teleskopunda 6 ülkeden
120 fizikçi çalışıyor. Nötrino teleskopu, gökyüzünün haritalanmasında
kullanılacak.
Nötrino parçacıkları, evrenin en şiddetli
olaylarında üretilir. Gamma ışınları patlamaları ve merkezlerinde süper
masif kara delikler içeren aktif galaksiler, bu nötrino üreticilerin
başında gelir.
Nötrinoların madde ile aralarında zayıf etkileşim
vardır, ve bu nedenle nötrinolar çok özel ve yüksüz parçacıklar olarak
kabul edilir. Işık veya diğer yüklü parçacıklardan farklı olarak,
nötrinolar toz tarafından emilmeden veya manyetik alanlar tarafından
saptırılmadan kozmos boyunca dolaşır dururlar.
Amaç yakalamak
Nötrinolar,
evrenin her yayına saçıldıklarından dünyadan da geçerler. Bunlardan çok
az bir kısmı da, Antarktikten geçerken buzullardaki oksijen
çekirdeklerinin içinde parçalanır.
Bu parçalanma sırasında ortaya çıkan bazı ışıltılı parçacıklar Antarktik buzulları boyunca yol alarak AMANDA teleskopuna ulaşır.
Teleskopta çalışan ekip, nötrino gökyüzüne ilk kez baktıkları için astronomi için yeni bir şeyin bulunma şansı yüksektir.
Nötrino
etkileşimleri çok azdır ve aralarındaki mesafe çoktur. AMANDA’dan geçen
bir milyon nötrinonun yalnızca biri sinyal üretir.
Dedektörleri
tasarlamanın ve kurmanın maliyeti 31 milyon dolara çıktı. Bilim
adamları Güney Kutbu’nda AMANDA’nın daha büyük versiyonlarını kurmayı
planlıyor.
IceCube olarak tasarlanan bu yeni dedektör 5.000
sensor içerecek ve 2009 yılında tamamlanacak. Bu tarihten önce NASA,
ANITA adını verdiği bir nötrino dedektörü ile yüklü balonu 30 gün
boyunca Güney Kutbu üzerinde uçuracak.
Dedektör bir milyon
kilometre küp buzu kontrol edecek. Burada hedef nötrinolardan sızan
radyo dalgaları atımlarının izini sürmek.
Kaynak:Hürriyet
Yorumlar
|
