|
Marsın deltaları çok kısa sürede oluşmuş |
|
|
|
|
Written by Bilim haberleri
|
|
Friday, 09 May 2008 |
|
ABD’nin Virginia Politeknik Enstitüsü ve Hollanda’nın Utrecht
Üniversitesi Yer Bilimleri Fakültesi öğretim üyelerinin bu yeni ortak
çalışmasında, Mars’taki bazı yerlerin morofolojik araştırmasından yola
çıkılarak yapılan tahminlerde, Kızıl Gezegen üzerindeki hidrolojik
olayların süresi birkaç on yıldan milyonlarca yıla dek uzanıyor.
ABD’li ve Hollandalı bilim adamlarının yaptığı ve Nature dergisinde
yayımlanan araştırmaya göre, Kızıl Gezegen’de delta olarak
değerlendirilen bazı oluşumlar, kökenleri volkanik çökelti olan ve
dalgaların yol açtığı erozyonlar ya da alüvyonların üst üste gelmesiyle
çökelen, “merdiven” şeklinde çok karakteristik bir topografiye sahip
bulunuyor.
ABD’nin Virginia Politeknik Enstitüsü ve Hollanda’nın
Utrecht Üniversitesi Yer Bilimleri Fakültesi öğretim üyelerinin bu yeni
ortak çalışmasında, Mars’taki bazı yerlerin morofolojik araştırmasından
yola çıkılarak yapılan tahminlerde, Kızıl Gezegen üzerindeki hidrolojik
olayların süresi birkaç on yıldan milyonlarca yıla dek uzanıyor.
Bilim
adamlarının bu analizine göre, Mars’ta “merdiven” şeklinde gözlemlenen
deltaların çok özel morfolojisi, sadece tek bir hidrolojik olayla ve
yağıştan ziyade, yeraltından gelen suyla sadece birkaç on yıl içinde
oluştu.
Bu deltaların çok kısa sürede yeraltından aniden açığa
çıkan çok büyük miktardaki sudan oluşması fikri, bu suyun debisinin Ren
veya Mississippi gibi büyük nehirlerinkiyle karşılaştırıldığında,
öncelikle kanyonlarının çok kısa oluşuyla açıklanıyor. Zira yağmur
sularının, çok uzun zaman zarfında deltaların girişinde gözlemlenen
kanyonlar oluşturması ve eğer su bunları çok uzun sürede çökerttiyse,
bu kanyonların da çok daha uzun olması gerekiyor.
Araştırmacılar,
ayrıca bu suyun alüvyonları çok uzun sürede taşıması halinde,
gözlemlenen terasların da daha az olması gerekeceğini belirterek, Mars
deltalarında bu seki şeklindeki oluşumun, önceden var olan çökeltilerin
üzerine bu şiddetli su akıntısının taşıdığı yeni çökeltilerle meydana
geldiğine dikkat çekiyor.
Kaynak:(AA) / Ntvmsnbc
|