Ara

Hoş geldinizYazıları kaydedin, yazar ve konu takip edin.

Mit mi Gerçek mi?

"Uzayda yerçekimi yoktur, astronotlar bu yüzden süzülür"

Hüküm: Mit

Uluslararası Uzay İstasyonu'ndaki astronotların süzüldüğünü gören çoğu kişi, orada yerçekimi olmadığını düşünür. Oysa istasyonun dolaştığı yaklaşık 400 km yükseklikte Dünya'nın çekim kuvveti, yer yüzeyindekinin hâlâ yaklaşık yüzde 90'ı kadardır. Kütleçekim uzaklıkla azalır ama hiçbir zaman sıfıra inmez; Ay'ı yörüngede tutan, hatta Dünya'yı Güneş'in çevresinde döndüren de aynı kuvvettir.

Astronotların süzülmesinin nedeni yerçekiminin yokluğu değil, sürekli bir serbest düşüş içinde olmalarıdır. İstasyon, saatte yaklaşık 28.000 km gibi çok yüksek bir yatay hızla ilerler. Dünya'ya doğru düştüğü her an, Dünya'nın yüzeyi de eğriliği nedeniyle altından "kaçar". Sonuç olarak istasyon düşmeye devam ederken yere hiç çarpmaz; Dünya'nın çevresinde düşer. Bu düşüşe yörünge denir.

İstasyon, içindeki astronotlar ve her nesne aynı hızla birlikte düştüğü için birbirlerine göre ağırlıksız görünürler. Aynı his, aniden alçalan bir asansörde ya da lunaparktaki serbest düşüş oyuncaklarında bir anlığına yaşanır. Bilim insanları bu durum için "sıfır yerçekimi" yerine "mikro kütleçekim" terimini tercih eder; çünkü serbest düşüş ortamında bile çok küçük kuvvetler (atmosferin hafif sürtünmesi gibi) etkisini sürdürür.

Yerçekiminin uzayda da var olduğunu gösteren en çarpıcı kanıtlardan biri, gezegenlerin ve uyduların yörüngeleridir: kütleçekim olmasaydı hiçbir cisim bir başkasının çevresinde dönmez, düz bir çizgide uzaklaşıp giderdi.

Kaynaklar

  1. NASA – Mikro kütleçekim nedir?

Son güncelleme: 2 Ekim 2026

Aramayı açmak için / · kapatmak için Esc