İlk Türk astronotun Uluslararası Uzay İstasyonu'nda yaptığı 13 deneyden yerli üretim haberleşme uydusu Türksat 6A'ya, Türkiye son birkaç yılda uzayda somut adımlar attı. Bu adımları, bilimsel karşılıklarını ve önümüzdeki hedefleri bir arada ele aldık.
Bakterilerin virüslere karşı geliştirdiği bir savunma sistemi, on yıldan kısa sürede kalıtsal hastalıkları tedavi eden ilaçlara dönüştü. CRISPR'ın nasıl çalıştığını, Nobel'e uzanan keşif öyküsünü, onaylı ilk tedavileri ve hâlâ tartışılan etik soruları anlatıyoruz.
Gökyüzünü tanımak için pahalı bir teleskopa gerek yok. Doğru yer, doğru zaman ve gözünüze tanıyacağınız yarım saatlik sabırla beş gezegeni, bir galaksiyi, yıldız kümelerini ve Samanyolu'nu kendi gözünüzle görebilirsiniz.
Kuantum bilgisayarlar artık laboratuvar merakı değil; Google'ın 105 kübitlik Willow çipi, hata düzeltmede kritik bir eşiği aştı. Kübitlerin nasıl çalıştığını, bu makinelerin neyi hızlandırabileceğini ve şifrelerimizin neden şimdiden yenilendiğini anlatıyoruz.
Altın kaplı 18 aynası, tenis kortu büyüklüğünde güneş kalkanı ve Dünya'dan 1,5 milyon kilometre uzaktaki konumuyla James Webb, kızılötesi ışıkta evrenin ilk galaksilerine bakıyor. Teleskobun nasıl çalıştığını ve ilk yıllarının en önemli bulgularını derledik.
Einstein'ın kuantum mekaniğinin eksik olduğunu göstermek için ortaya attığı düşünce deneyi, yarım asır sonra laboratuvarda sınandı ve Einstein haksız çıktı. 2022 Nobel Fizik Ödülü'nü getiren dolanıklık deneylerinin hikâyesini ve bugünkü kullanım alanlarını anlatıyoruz.
Artemis II nisan 2026'da dört astronotu Ay'ın çevresinden dolaştırıp geri getirdi. Sırada Dünya yörüngesinde bir prova, ardından 2028'de Ay'ın güney kutbuna iniş var. Programın adımlarını, araçlarını ve neden kutbu hedeflediğini anlatıyoruz.
Tarım, yaklaşık 10 bin yıl önce Bereketli Hilal'de doğdu ve oradan Avrupa'ya yayıldı. Peki yayılan yalnızca bir fikir miydi, yoksa insanların kendisi mi göç etti? Konya'daki Boncuklu Höyük'ten Bursa'daki Barcın Höyük'e kadar Anadolu'nun Neolitik yerleşimlerinden çıkarılan eski DNA, sorunun cevabını verdi.
Basında "Tanrı parçacığı" diye anılan Higgs bozonu, 2012'de CERN'de keşfedildi ve bir yıl sonra Nobel getirdi. Higgs alanının parçacıklara nasıl kütle kazandırdığını, keşfin nasıl yapıldığını ve bugün hâlâ cevap bekleyen soruları anlatıyoruz.
Dünyanın en güçlü parçacık hızlandırıcısı LHC, 27 Haziran 2026'da son demetlerini boşaltıp dört yıl sürecek bir yenileme dönemine girdi. Yüksek Işınlıklı LHC'nin neyi değiştireceğini, makinenin nasıl çalıştığını ve Türkiye'nin CERN'deki yerini anlatıyoruz.
İnsanlığın üçte birinden fazlası artık Samanyolu'nu göremiyor. Türkiye'den uzaya yayılan ışık yedi yılda yüzde 80 arttı. Gökyüzündeki yıldızları silen ışık kirliliğinin nedenlerini, doğaya ve sağlığa etkilerini ve çözüm yollarını derledik.
Yüzyılın en uzun tam Güneş tutulmalarından biri 2 Ağustos 2027'de Kuzey Afrika'dan geçecek. Türkiye'nin her yerinden parçalı olarak izlenecek tutulmada Güneş'in yarısından fazlası örtülecek. İl il saatleri ve gözlerinizi koruyarak izlemenin yollarını derledik.
Her saniye vücudunuzdan milyarlarca nötrino geçiyor ve neredeyse hiçbiri iz bırakmıyor. Bu "hayalet parçacıkları" yakalamak için Antarktika buzunun ve Akdeniz'in derinliklerine dev dedektörler kuruldu. 2025'te açıklanan rekor nötrino dahil, nötrino astronomisinin bugününü anlatıyoruz.
Kuantum fiziği yalnızca atomların dünyasına ait değil. 2025 Nobel Fizik Ödülü, kuantum tünellemenin elde tutulabilecek büyüklükte bir devrede gerçekleştiğini gösteren deneylere verildi. Bu keşfi ve cebinizdeki telefondan hastanedeki MR cihazına kadar her yerde çalışan kuantumu anlatıyoruz.
Evrimin yalnızca milyonlarca yılda işleyen yavaş bir süreç olduğu sık rastlanan bir yanılgı. Galapagos'taki küçük bir adada kırk yılı aşkın süre ispinozları izleyen iki biyolog, doğal seçilimin birkaç yıl içinde gagaları değiştirebildiğini ve yalnızca üç kuşakta yeni bir soy doğabildiğini gösterdi.
Dünyadaki gıda bitkilerinin dörtte üçünden fazlası bir ölçüde hayvanların tozlaştırmasına bağlı. Arılar ve diğer tozlayıcılar ise yaşam alanı kaybı, tarım ilaçları, hastalıklar ve iklim değişikliği yüzünden baskı altında. Bilim insanlarının bu konuda ne bildiğini ve ne yapılabileceğini derledik.
Hayatımızın yaklaşık üçte birini uyuyarak geçiriyoruz, ama beynimiz bu sürede dinlenmekten çok çalışıyor. Uykunun evrelerini, belleğe katkısını, beynin atıklarını temizleyip temizlemediği üzerine süren bilimsel tartışmayı ve iyi bir uyku için önerileri derledik.
Tek bir hastanın talihsiz ameliyatı, belleğin beyindeki adresini ortaya çıkardı. Yüz yılı aşkın deneyler ise unutmanın bir kusur değil, beynin işleyişinin doğal bir parçası olduğunu gösteriyor. Belleğin nasıl oluştuğunu ve araştırmalarla desteklenen iki öğrenme yöntemini anlatıyoruz.
Uzun süre yetişkin beyninin yapısının sabit olduğu düşünüldü. Londra taksi şoförleri ve üç top çevirmeyi öğrenen gönüllüler üzerinde yapılan beyin taramaları ise öğrenmenin beynin fiziksel yapısını değiştirebildiğini gösterdi. Nöroplastisitenin ne olduğunu ve ne olmadığını anlatıyoruz.
