Sözlük
Antibiyotik direnci
Bakterilerin, kendilerini öldürmesi ya da çoğalmasını durdurması beklenen antibiyotiklere karşı dayanıklılık kazanması.
Antibiyotik direnci, bakterilerin antibiyotiklerin etkisinden kurtulabilecek özellikler kazanmasıdır. Direnç, bakterilerin genlerinde rastgele ortaya çıkan değişikliklerle ya da başka bakterilerden gen alarak gelişir; antibiyotik kullanıldığında duyarlı bakteriler ölürken dirençli olanlar hayatta kalıp çoğalır. Bu, doğal seçilimin gözümüzün önünde, çok hızlı işleyen bir örneğidir. Dirençli hâle gelen insan ya da hayvan değil, bakterinin kendisidir.
Direncin yayılmasını hızlandıran en önemli etken, antibiyotiklerin gereksiz ve yanlış kullanımıdır: grip ve soğuk algınlığı gibi viral enfeksiyonlarda antibiyotik kullanmak, tedaviyi hekimin önerdiği süreden önce bırakmak, reçetesiz ilaç kullanmak ve hayvancılıkta antibiyotiklerin büyümeyi hızlandırmak için kullanılması bunların başında gelir. Hastanelerdeki enfeksiyon kontrolünün yetersizliği de dirençli bakterilerin yayılmasına yol açar.
Dünya Sağlık Örgütü, antimikrobiyal direnci küresel halk sağlığının en büyük tehditlerinden biri olarak tanımlar. Örgüte göre dirençli bakteri enfeksiyonları yalnızca 2019 yılında 1,27 milyon ölümün doğrudan nedeniydi; önlem alınmazsa bu sayının artması beklenmektedir. Direnç, sıradan ameliyatları, kanser tedavilerini ve organ nakillerini de riskli hâle getirir; çünkü bu işlemler enfeksiyonların antibiyotiklerle önlenebilmesine dayanır. Yeni antibiyotik geliştirmek ise uzun ve maliyetli olduğu için mevcut ilaçları akıllıca kullanmak, bugün en etkili korunma yoludur.
Diğer yazılışlar: antibiyotik direncinin, antimikrobiyal direnç, antibiyotiğe dirençli, dirençli bakteri, dirençli bakteriler, süper bakteri