Sözlük
Ay'ın Dünya'ya en yakın olduğu döneme denk gelen dolunay; olağandan biraz büyük ve parlak görünür. Resmî bir astronomi terimi değildir.
Süper ay, Ay'ın yörüngesinde Dünya'ya en yakın noktası olan yerberiye (perije) yakın bir zamanda gerçekleşen dolunaya verilen popüler addır. Ay'ın yörüngesi tam bir çember değil, hafifçe basık bir elips olduğu için Dünya'ya uzaklığı yaklaşık 356.000 ile 406.000 km arasında değişir. Dolunay bu yakın noktaya denk geldiğinde Ay gökyüzünde biraz daha büyük ve parlak görünür.
Terim resmî bir astronomi terimi değildir; ilk kez 1979'da kullanılmış ve son yıllarda medyada yaygınlaşmıştır. Hangi dolunayın "süper" sayılacağına dair tek bir ölçüt yoktur; örneğin bazı kaynaklar Ay'ın merkezinin Dünya'nın merkezine 360.000 km'den yakın olmasını esas alır. Bu yüzden aynı dolunay bir kaynakta süper ay, ötekinde sıradan dolunay olarak geçebilir. Ay'ın Dünya'dan en uzak olduğu dönemdeki dolunaya ise "mikro ay" denir.
Bir süper ay, bir mikro aya göre yaklaşık yüzde 14 daha büyük ve yaklaşık yüzde 30 daha parlak görünür. Ancak bu fark, iki görüntü yan yana konmadan çıplak gözle fark edilmesi zor bir farktır; ufka yakın Ay'ın daha büyük görünmesi ise fiziksel değil, algısal bir yanılsamadır. Süper ayların ölçülebilir bir etkisi gelgitlerdir: Ay'ın yakınlığı gelgit genliğini bir miktar artırır.
Diğer yazılışlar: süper aylar, süper ayı, süper dolunay, süper dolunayı
Kaynak: timeanddate.com – Süper Ay
Dünyanın en güçlü parçacık hızlandırıcısı LHC, 27 Haziran 2026'da son demetlerini boşaltıp dört yıl sürecek bir yenileme dönemine girdi. Yüksek Işınlıklı LHC'nin neyi değiştireceğini, makinenin nasıl çalıştığını ve Türkiye'nin CERN'deki yerini anlatıyoruz.
Her saniye vücudunuzdan milyarlarca nötrino geçiyor ve neredeyse hiçbiri iz bırakmıyor. Bu "hayalet parçacıkları" yakalamak için Antarktika buzunun ve Akdeniz'in derinliklerine dev dedektörler kuruldu. 2025'te açıklanan rekor nötrino dahil, nötrino astronomisinin bugününü anlatıyoruz.
Kuantum fiziği yalnızca atomların dünyasına ait değil. 2025 Nobel Fizik Ödülü, kuantum tünellemenin elde tutulabilecek büyüklükte bir devrede gerçekleştiğini gösteren deneylere verildi. Bu keşfi ve cebinizdeki telefondan hastanedeki MR cihazına kadar her yerde çalışan kuantumu anlatıyoruz.
