Ay tutulması

Ay tutulması, Dünya'nın Güneş ile Ay'ın arasına girmesi ve Ay'ın Dünya'nın gölgesinden geçmesidir. Bu yalnızca dolunay evresinde, Ay yörüngesinin Dünya'nın yörünge düzlemini kestiği noktalara yakınken olabilir. Güneş tutulmasının aksine Ay tutulması, o sırada Ay'ın ufkun üstünde olduğu bütün bölgelerden, yani yeryüzünün gece yaşayan yarısından aynı anda izlenebilir ve izlemek için hiçbir koruyucu gözlük gerekmez.

Dünya'nın gölgesinin iki bölümü vardır: Güneş'in tamamen örtüldüğü koyu iç gölge (umbra) ve Güneş'in yalnızca bir kısmının örtüldüğü açık renkli yarı gölge (penumbra). Ay tamamen umbranın içine girdiğinde tam Ay tutulması yaşanır. Ancak Ay bu sırada tamamen kararmaz; bakır kırmızısı bir renk alır. Bunun nedeni, Güneş ışığının Dünya atmosferinden geçerken mavi kısmının saçılması ve kırmızı ışığın kırılarak gölgenin içine, Ay'a ulaşmasıdır. Bir anlamda tutulmadaki Ay'ı aydınlatan, dünyadaki bütün gün doğumları ve batımlarıdır. "Kanlı Ay" adı bu renkten gelir.

Ay'ın yalnızca bir kısmı umbraya girdiğinde parçalı, yalnızca yarı gölgeden geçtiğinde ise yarı gölge tutulması yaşanır. Yarı gölge tutulmaları çoğu zaman gözle zor fark edilir; Ay'ın yüzeyinde yalnızca hafif, dumanlı bir kararma görülür.