Sözlük
Canlıların kalıtsal bilgisini taşıyan, iki sarmal iplikten oluşan molekül: deoksiribonükleik asit.
DNA (deoksiribonükleik asit), bilinen bütün canlıların ve pek çok virüsün kalıtsal bilgisini taşıyan moleküldür. Birbirinin çevresinde dolanan iki iplikten oluşan, bükülmüş bir merdiveni andıran yapısına çift sarmal denir. Merdivenin basamaklarını dört kimyasal "harf", yani adenin (A), timin (T), guanin (G) ve sitozin (C) bazları oluşturur; A her zaman T ile, G her zaman C ile eşleşir.
Bu eşleşme kuralı, DNA'nın kendini kopyalayabilmesinin anahtarıdır: iki iplik ayrıldığında her biri, karşısına gelmesi gereken bazları belirleyerek yeni bir ipliğin kalıbı olur. Bazların dizilişi ise bir şifre gibi okunur; hücre bu diziyi önce RNA'ya kopyalar, ardından RNA'daki bilgiyi proteinlere çevirir. İnsan genomu yaklaşık 3 milyar baz çiftinden oluşur ve tek bir hücrenin içindeki DNA uç uca eklense yaklaşık 2 metre uzunluğa ulaşır.
DNA'nın çift sarmal yapısı 1953'te James Watson ve Francis Crick tarafından ortaya kondu; bu çalışmada Rosalind Franklin'in elde ettiği X ışını kırınım görüntülerinin belirleyici bir rolü vardı. Bugün DNA dizileme maliyeti o kadar düşmüştür ki bir insanın tüm genomu birkaç gün içinde okunabilir. Bu da hastalıkların genetik nedenlerinin araştırılmasından adli bilimlere, soyu tükenmiş türlerin incelenmesinden arkeolojiye kadar pek çok alanı dönüştürmüştür.
Diğer yazılışlar: DNA'nın, DNA'yı, DNA'da, deoksiribonükleik asit
Tarım, yaklaşık 10 bin yıl önce Bereketli Hilal'de doğdu ve oradan Avrupa'ya yayıldı. Peki yayılan yalnızca bir fikir miydi, yoksa insanların kendisi mi göç etti? Konya'daki Boncuklu Höyük'ten Bursa'daki Barcın Höyük'e kadar Anadolu'nun Neolitik yerleşimlerinden çıkarılan eski DNA, sorunun cevabını verdi.
