Takvim
Gökyüzü Takvimi
Saatler Türkiye saatidir. Görünürlük hava durumuna ve bulunduğunuz yere göre değişebilir; her olayın kaynağı altında.
Şubat 2027
-
21.02.202700:12
Ay tutulması
Yarı gölge Ay tutulması (ve şubat dolunayı)
21 Şubat gecesi Ay, Dünya'nın yarı gölgesinden (penumbra) geçiyor. Tutulma 00:12'de başlıyor, en büyük evre 02:12'de, bitiş 04:13'te (İstanbul saatiyle). Bir yarı gölge tutulmasında Ay, Dünya'nın tam gölgesine (umbra) girmez; Güneş'in yalnızca bir kısmı Dünya tarafından örtüldüğü için Ay'ın yüzeyi biraz kararır.
Bu tutulma sıradan bir yarı gölge tutulmasından daha ilginç: Ay'ın kenarı, tam gölgenin sınırına neredeyse değecek kadar yaklaşıyor. Bu nedenle en büyük evre sırasında Ay'ın bir kenarında belirgin, dumanlı bir kararma gözle fark edilebilir; tutulmanın başı ve sonu ise neredeyse hiç fark edilmez. En iyi deneyim için 01:30–03:00 arasında Ay'a birkaç dakika arayla bakın ya da sabit ayarlarla fotoğraf çekip kareleri karşılaştırın. Bu gece aynı zamanda dolunay (02:23).
Geçmiş olaylar (son 90 gün)
-
18.11.202601:00
Meteor yağmuru
Leonid meteor yağmuru: en hızlı meteorlar
Leonidler 6–30 Kasım arasında etkin; tepe anı 18 Kasım 02:49 (TRT). Kaynağı 55P/Tempel-Tuttle kuyruklu yıldızı. Leonid meteorları atmosfere saniyede yaklaşık 71 km hızla girer; bu, büyük yağmurlar arasındaki en yüksek hızdır. Bu yüzden çoğu çok parlak, kısa ve keskin çizgiler bırakır; zaman zaman yeşilimsi iz bırakan ateş topları görülür.
Tarihte Leonidler saatte binlerce meteorluk "fırtınalar" yapmıştır (1833 ve 1966 en ünlüleri); ancak bu yıl normal bir etkinlik, yani karanlık bir yerde saatte 10–15 meteor bekleniyor. Meteorların çıkış noktası Aslan takımyıldızında ve gece yarısı civarında doğuyor. 17 Kasım'daki ilk dördün Ay gece yarısına doğru batacağı için tepe saatleri karanlık bir gökyüzünde geçecek. Sıcak giyinin: kasım gecelerinde ayaz, gözlemin en büyük düşmanıdır. -
26.10.202607:11
Ay evresi / süper ay
Ekim dolunayı (Avcı Ayı)
Ay tam dolunay evresine 26 Ekim sabahı 07:11'de ulaşıyor. Bu anda Ay ufkun altında olduğu için dolunayı izlemenin en iyi zamanı 25 ve 26 Ekim akşamları, Ay doğu ufkundan yükselirken. Kuzey yarım kürede sonbahar ekinoksundan sonraki ikinci dolunaya geleneksel olarak "Avcı Ayı" denir; adı, hasattan sonra açılan tarlalarda gece avlanmaya elverişli ışığından gelir.
Ufka yakın Ay'ın daha büyük görünmesi bir göz yanılmasıdır (Ay yanılsaması): Ay'ın açısal boyutu ufukta ve tepede aynıdır. Fotoğraf çekecekseniz, Ay doğarken yakındaki bir bina, minare ya da tepe gibi bir ön planı kadraja almak ölçek duygusu verir. Dürbünle bakarsanız, dolunayda gölgeler kısaldığı için kraterlerden çok parlak ışın sistemleri (örneğin Tycho kraterinden yayılan çizgiler) dikkat çeker. -
22.10.202601:00
Meteor yağmuru
Orionid meteor yağmuru: Halley'in tozu gökyüzünde
Orionidler 2 Ekim – 7 Kasım arasında etkin; tepe anı 21 Ekim 21:30 (TRT). Bu meteorlar, en ünlü kuyruklu yıldız 1P/Halley'in yörüngesi boyunca bıraktığı toz parçacıklarıdır. Dünya her ekim bu toz kuşağından geçer ve parçacıklar atmosfere saniyede yaklaşık 66 km hızla girerek yanar. Hızlı oldukları için çoğu kısa, parlak çizgiler bırakır; bazıları birkaç saniye görünen iz bırakır.
Meteorların geldiği nokta Avcı (Orion) takımyıldızında olduğundan, bu takımyıldız ufkun yeterince üstüne çıktığı gece yarısından sonrası en verimli zamandır. Karanlık bir yerde saatte 15–20 meteor beklenebilir. 21–22 Ekim gecesi Ay ilk dördün ile dolunay arasında ve gecenin ilk yarısında gökyüzünü aydınlatıyor; Ay battıktan sonraki şafak öncesi saatler en karanlık ve en uygun zaman. Tepe gecesinden önceki ve sonraki birkaç gece de denemeye değer. -
08.10.202619:30
Meteor yağmuru
Drakonid meteor yağmuru: akşam saatlerinin yağmuru
Drakonidler 6–10 Ekim arasında etkin, tepe anı 9 Ekim 04:22 (TRT). Çoğu meteor yağmurunun aksine bu yağmur akşam saatlerinde daha verimlidir; çünkü meteorların geldiği nokta (radyant), Ejderha takımyıldızının başı, hava kararır kararmaz kuzey gökyüzünde yüksektedir. Kaynağı 21P/Giacobini-Zinner kuyruklu yıldızının bıraktığı tozdur.
Normal yıllarda saatte yalnızca birkaç meteor görülür (ideal koşullarda yaklaşık 5). Meteorlar saniyede yaklaşık 20 km ile yavaş süzülür, bu da onları izlemeyi kolaylaştırır. Bu yıl şanslıyız: Yeni Ay 10 Ekim'de olduğu için gökyüzü karanlık olacak. Gözünüzün karanlığa alışması için 20–30 dakika telefon ekranına bakmadan bekleyin ve kuzey yönüne yaslanmış bir şekilde geniş bir alanı izleyin. -
04.10.202620:00
Gezegen görünürlüğü
Satürn karşı konumda: halkalı gezegen bütün gece gökyüzünde
Satürn 4 Ekim'de karşı konuma geliyor: Dünya, Güneş ile Satürn'ün tam arasından geçiyor. Bu, gezegenin yıl içinde bize en yakın, en parlak olduğu ve Güneş batarken doğup Güneş doğarken battığı dönem. Akşam doğu ufkundan yükselen, kırpışmadan sakin sakin parlayan sarımsı ışığı aramanız yeterli; gece yarısı civarında güneyde en yükseğe çıkar.
Halkalar 2025'te Dünya'dan tam kenarlarından görüldükten sonra yavaş yavaş açılmaya başladı. Bu yıl hâlâ ince bir çizgi gibi durdukları için gezegen alışılmış görüntüsünden farklı görünecek. 25–30 kez büyüten küçük bir teleskop halkayı ve Satürn'ün en büyük uydusu Titan'ı seçmeye yeter. Karşı konumdan sonraki birkaç hafta da gözlem için neredeyse aynı derecede iyidir.