11 yazı
Artemis II nisan 2026'da dört astronotu Ay'ın çevresinden dolaştırıp geri getirdi. Sırada Dünya yörüngesinde bir prova, ardından 2028'de Ay'ın güney kutbuna iniş var. Programın adımlarını, araçlarını ve neden kutbu hedeflediğini anlatıyoruz.
Tarım, yaklaşık 10 bin yıl önce Bereketli Hilal'de doğdu ve oradan Avrupa'ya yayıldı. Peki yayılan yalnızca bir fikir miydi, yoksa insanların kendisi mi göç etti? Konya'daki Boncuklu Höyük'ten Bursa'daki Barcın Höyük'e kadar Anadolu'nun Neolitik yerleşimlerinden çıkarılan eski DNA, sorunun cevabını verdi.
Basında "Tanrı parçacığı" diye anılan Higgs bozonu, 2012'de CERN'de keşfedildi ve bir yıl sonra Nobel getirdi. Higgs alanının parçacıklara nasıl kütle kazandırdığını, keşfin nasıl yapıldığını ve bugün hâlâ cevap bekleyen soruları anlatıyoruz.
Dünyanın en güçlü parçacık hızlandırıcısı LHC, 27 Haziran 2026'da son demetlerini boşaltıp dört yıl sürecek bir yenileme dönemine girdi. Yüksek Işınlıklı LHC'nin neyi değiştireceğini, makinenin nasıl çalıştığını ve Türkiye'nin CERN'deki yerini anlatıyoruz.
İnsanlığın üçte birinden fazlası artık Samanyolu'nu göremiyor. Türkiye'den uzaya yayılan ışık yedi yılda yüzde 80 arttı. Gökyüzündeki yıldızları silen ışık kirliliğinin nedenlerini, doğaya ve sağlığa etkilerini ve çözüm yollarını derledik.
Yüzyılın en uzun tam Güneş tutulmalarından biri 2 Ağustos 2027'de Kuzey Afrika'dan geçecek. Türkiye'nin her yerinden parçalı olarak izlenecek tutulmada Güneş'in yarısından fazlası örtülecek. İl il saatleri ve gözlerinizi koruyarak izlemenin yollarını derledik.
Her saniye vücudunuzdan milyarlarca nötrino geçiyor ve neredeyse hiçbiri iz bırakmıyor. Bu "hayalet parçacıkları" yakalamak için Antarktika buzunun ve Akdeniz'in derinliklerine dev dedektörler kuruldu. 2025'te açıklanan rekor nötrino dahil, nötrino astronomisinin bugününü anlatıyoruz.
Evrimin yalnızca milyonlarca yılda işleyen yavaş bir süreç olduğu sık rastlanan bir yanılgı. Galapagos'taki küçük bir adada kırk yılı aşkın süre ispinozları izleyen iki biyolog, doğal seçilimin birkaç yıl içinde gagaları değiştirebildiğini ve yalnızca üç kuşakta yeni bir soy doğabildiğini gösterdi.
Dünyadaki gıda bitkilerinin dörtte üçünden fazlası bir ölçüde hayvanların tozlaştırmasına bağlı. Arılar ve diğer tozlayıcılar ise yaşam alanı kaybı, tarım ilaçları, hastalıklar ve iklim değişikliği yüzünden baskı altında. Bilim insanlarının bu konuda ne bildiğini ve ne yapılabileceğini derledik.
Kuantum fiziği yalnızca atomların dünyasına ait değil. 2025 Nobel Fizik Ödülü, kuantum tünellemenin elde tutulabilecek büyüklükte bir devrede gerçekleştiğini gösteren deneylere verildi. Bu keşfi ve cebinizdeki telefondan hastanedeki MR cihazına kadar her yerde çalışan kuantumu anlatıyoruz.
Uzun süre yetişkin beyninin yapısının sabit olduğu düşünüldü. Londra taksi şoförleri ve üç top çevirmeyi öğrenen gönüllüler üzerinde yapılan beyin taramaları ise öğrenmenin beynin fiziksel yapısını değiştirebildiğini gösterdi. Nöroplastisitenin ne olduğunu ve ne olmadığını anlatıyoruz.
